2027 is een Beethovenjaar. Het immers 200 jaar geleden dat Ludwig Van Beethoven overleed te Wenen op 26 maart 1827. Zijn invloed op de kamermuziek is nauwelijks te overschatten.

In zijn oeuvre is het strijkkwartet, samen met de symphonie en de pianosonate hét genre waarvoor hij op een voor de verschillende fasen van zijn ontwikkeling kenmerkende wijze heeft bijgedragen.

Beethoven:  Strijkkwartet: Alfa en Omega

Het Orfeo String Quartet neemt u mee van Beethovens eerste tot zijn laatste strijkkwartet – een muzikale reis van jeugdige passie naar filosofische eenvoud, beide in dezelfde toonsoort maar in totaal verschillende werelden.

De zes kwartetten van opus 18, geschreven rond 1800, markeren Beethovens entree in een genre dat hij zou verheffen tot ongekende hoogten. In het Strijkkwartet in F groot, op. 18 nr. 1 horen we de jonge Beethoven nog schatplichtig aan Haydn en Mozart, maar tegelijk al met een eigen stem: levendig, expressief en dramatisch, met een ontroerend Adagio dat volgens de overlevering geïnspireerd zou zijn op de scène van twee geliefden bij het graf van Romeo en Julia.

Meer dan vijfentwintig jaar later, in 1826, componeerde Beethoven zijn laatste kwartet: het Strijkkwartet in F groot, op. 135. Het werk is verrassend compact en lichtvoetig, na de monumentaliteit van eerdere late kwartetten. Toch bevat het diepe lagen van ernst en humor. Het slotdeel draagt de beroemde vraag en antwoord: “Muss es sein?” – “Es muss sein!” Een glimlach en een filosofische knipoog als afscheid van een grootmeester.

Samen belichamen deze twee kwartetten een indrukwekkende boog: van jeugdige energie tot de rijpe eenvoud van het einde – beide in dezelfde toonsoort, maar elk met een heel eigen wereld.

Modern Classics
Timeless Modernity

Het Orfeo String Quartet neemt u mee op een reis door de klankwereld van de 20e en 21e eeuw.
In dit programma staan componisten centraal die elk op hun manier zochten naar tijdloze schoonheid in een moderne taal.
We openen met Arvo Pärts Summa, een verstild en bijna sacrale meditatie. Ook Górecki’s Three Pieces in Old Style ademen eenvoud en spiritualiteit, geïnspireerd door oude Poolse melodieën. Barber’s wereldberoemde Adagio for Strings vormt een emotioneel hoogtepunt, gedragen door diepe expressie.
Minder bekende stemmen krijgen eveneens een plaats: het intieme Andante uit Melartins Vierde Strijkkwartet, en de Vlaamse componist Prosper Van Eechaute met zijn lyrische tweede deel uit het Eerste Strijkkwartet. Florence Price brengt met haar Negro Folk Songs in Counterpoint een warme en menselijke toets, geworteld in Afro-Amerikaanse traditie.
Als slot klinkt Astor Piazzolla’s bruisende Four for Tango, een zinderende dialoog tussen klassiek en tango, die het programma energiek afrondt.
Dit concert toont hoe modern-klassieke muziek tegelijk vernieuwend én tijdloos kan zijn.

Passie en Poëzie: Russische Romantiek in Kamermuziek
Deze titel legt de nadruk op de emotionele en lyrische kwaliteiten van de muziek, en op de Russische romantische stijl die de werken van Rachmaninov en Arensky kenmerkt.

Anton Arensky – Strijkkwartet Nr. 1 in G majeur, Op. 11 (22’)
Anton Arensky, een componist uit de Russische romantiek, werd sterk beïnvloed door zijn leraren en tijdgenoten zoals Rimski-Korsakov en Tsjaikovski. Zijn Strijkkwartet Nr. 1 in G majeur is een levendig en elegant werk dat de lyrische schoonheid van de Russische romantiek ten volle belichaamt. Het kwartet toont Arensky’s verfijnde compositiestijl en vaardigheid in het gebruik van melodie en harmonie. De weelderige klanken en het evenwicht tussen de vier stemmen geven dit werk een frisse, vrolijke toon, met momenten van ingetogen reflectie. Ondanks zijn betrekkelijke onbekendheid in vergelijking met andere Russische componisten, wordt Arensky’s muziek steeds vaker gewaardeerd vanwege zijn diepe emotionele impact en prachtige melodische lijnen. Sergei Rachmaninov volgde les compositie bij Arensky aan het conservatorium van Moskou.

Sergei Rachmaninov – Strijkkwartet No. 1 (12’)
Rachmaninov, vooral bekend om zijn grootse symfonieën en pianoconcerten, waagde zich in zijn vroege jaren ook aan kamermuziek. Zijn Strijkkwartet Nr. 1 is een van zijn minder bekende werken en bestaat uit enkele fragmenten en delen die hij tijdens zijn conservatoriumtijd schreef. Hoewel onvolledig, laat dit kwartet Rachmaninovs kenmerkende lyrische en melancholische stijl horen, die later zijn grotere werken zou domineren. De rijke harmonieën, expressieve melodieën, en de intense emotionele diepte zijn al duidelijk aanwezig in dit vroege werk. Ondanks de beknoptheid en onvolledigheid van het kwartet, biedt het een intieme blik op Rachmaninovs ontwikkeling als componist en geeft het de luisteraar een voorproefje van de grote meesterwerken die zouden volgen.

Sergei Rachmaninov – Pianoconcerto Nr. 2 in c klein, Op. 18 (versie voor piano en strijkkwartet) (40’)
Het Tweede Pianoconcert van Rachmaninov is zonder twijfel een van de meest geliefde werken in de klassieke muziek. Het pianoconcert, dat werd voltooid in 1901, markeerde Rachmaninovs herstel van een diepe creatieve crisis en depressie, en wordt gekenmerkt door zijn grote lyrische kracht en expressiviteit. In deze bijzondere bewerking voor piano en strijkkwartet blijft de dramatische kracht van het werk behouden, terwijl de intieme bezetting een nieuw licht werpt op de interactie tussen solist en ensemble. Het concert opent met het majestueuze Moderato, gevolgd door het dromerige Adagio sostenuto, en sluit af met het energieke en briljante Allegro scherzando. De rijke melodieën en de virtuoze pianopartij blijven de kern van dit werk, en de begeleiding door het strijkkwartet biedt een verfijnde, maar niet minder krachtige ondersteuning aan de piano. Deze kamermuziekversie laat de emotionele diepte van Rachmaninovs muziek in een intieme setting horen, wat het tot een bijzondere ervaring maakt voor zowel de uitvoerders als het publiek.

Dit programma neemt het publiek mee op een reis door de Russische romantische muziek, met zowel intieme kamermuziek als een meesterwerk in een unieke bewerking voor strijkkwartet en piano. De rijke harmonieën, emotionele diepgang, en lyrische melodieën die deze componisten zo kenmerken, komen in elk werk prachtig naar voren, waardoor het publiek volledig kan wegzinken in de romantische sfeer van deze tijd

Music from the folk: Florence Price & Antonin Dvorak

Amerikaanse strijkkwartetten

Florence Beatrice Price was een Amerikaanse componiste en pianiste. Ze zag als eerste vrouwelijke zwarte componiste haar werk door een groot symfonieorkest uitgevoerd. Price was een veerkrachtige vrouw die de beproevingen van de Amerikaanse segregatie en een gewelddadig huwelijk trotseerde. Hoewel van markante kwaliteit, raakte haar muziek in de vergetelheid. Pas sinds kort krijgt het leven en werk van Price hernieuwde aandacht een krijgt ze haar rechtmatige plek in het Amerikaanse klassieke repertoire.

Het nieuwe Orfeo String Quartet combineert het tweede strijkkwartet van Florence Price met het overbekende Amerikaanse Strijkkwartet van Antonin Dvorak.

Antonio Vivaldi (1678-1741) – De vier jaargetijden

‘De Vierjaargetijden’ (Le quattro stagioni) werd in 1725 in Amsterdam uitgegeven is wel Vivaldi’s meest bekende stuk. Het is een cyclus van vier vioolconcerten. Elke concert (seizoen) telt drie delen: snel – langzaam – snel. Het stuk is programmatisch en beschrijvend van opzet. Dit wil zeggen dat de componist een verhaal of gedachte gebruikte voor zijn compositie. In de originele partituur staan kleine zinnetjes die betrekking hebben op de jaargetijden. Wie de schrijver is van de dichtregels die in de partituur staan afgedrukt, is onbekend. Doch men heeft sterke vermoedens dat Vivaldi zelf de auteur is. Tijdens de uitvoering van deze vioolconcerten worden deze teksten echter nooit gebruikt.

Het ORFEO String Quartet heeft nu aan auteur Diane Broeckhoven gevraagd om – geïnspireerd op de teksten van Vivaldi – stukken te schrijven over de vier jaargetijden, zodat het oorspronkelijk idee van de componist wordt behouden.

Scandinavian Sound

Het programma ‘Scandinavian Sound’ is een ode aan componisten voor muziek voor het strijkersensemble van bekende en minder bekende componisten uit Noord-Europa.

Scandinavische klassieke muziek omvat bekende componisten zoals

Edvard Grieg en Jean Sibelius, die geprezen worden om hun combinatie van nationale volkstradities met romantische en nationalistische stijlen. Dit genre wordt gekenmerkt door zijn uitgesproken nationale idiomen, vaak met elementen van volksmuziek en een verwijzing naar de natuurlijke landschappen van de regio.

De bekendste componisten uit Scandinavië worden in dit programma voorgesteld:

Edvard Grieg (Noorwegen) (1843-1907): Bekend om zijn Noorse volksmelodieën in zijn werk, met name in de Peer Gynt Suites.

Jean Sibelius (Finland) (1865-1957): Vaak geassocieerd met een grootse, symfonische stijl die nauw verbonden is met de Finse nationale identiteit en het Finse landschap, zoals blijkt uit zijn symfonisch gedicht Finlandia.

Carl Nielsen (Denemarken) (1865-1931): Een belangrijk figuur in de Deense muziek, bekend om zijn symfonieën en kamermuziek.

Kurt Attenberg (Zweden) (1887-1974): componist, ingenieur en muziekcriticus die vooral bekend werd met zijn symfonieën en zijn winst in een internationale compositiewedstrijd.

Einojuhani. Rautavaraa (Finland ) (1928-2016): componist die bekend werd als een van de meest prominente Finse componisten. Zijn stijl evolueerde van modernisme, via strikt serialisme naar een meer neoromantische en mystieke stijl in zijn latere werk.